Portretten

Als portretschrijver helpt Judith u de balans van een periode op te maken. Die periode kan een heel leven zijn, maar ook een belangrijk thema in dat leven. Denk aan kinderjaren, werk, of de opvoeding van kinderen. Bij een kort portret is één interviewsessie meestal voldoende, bij een levensverhaal drie tot vijf sessies.

Voorbeelden

Wezen

Bron: Collectie Elisabeth Weeshuis Museum, Culemborg

'Je moest de weesouders
met te veel kinderen delen'

Corrie woonde van 30 januari 1934 tot 1 september 1942 in het weeshuis

'Ik was zeven jaar toen mijn moeder overleed in het kraambed. Ze stierf aan kraamvrouwenkoorts en niervergiftiging bij de bevalling van haar tiende kind. Ook het kind zelf overleefde de bevalling niet. Moeder werd opgebaard in het lijkenhuisje naast het ziekenhuis, en iedere ochtend en middag als wij met onze vader naar school toe liepen, gingen we even bij haar kijken. Ik kan haar nog uittekenen zoals ze daar lag, die herinnering is haarscherp. Ze had een lange, witte jurk aan en een groot blauw kruis op haar hemd. Op dat kruis zat de medaille van de congregatie. Verder droeg ze witte, gebreide sokken waar geen hiel in zat. Dat vond ik heel vreemd als kind.

Een klein jaar later, in november 1933, lag vader in hetzelfde huisje. Zijn baan bij kwastenfabriek Van Dam had hij eerder al op moeten geven vanwege een ernstige hartkwaal. Bij hem ben ik één keer wezen kijken. Ik denk dat ik toen door mijn oudste broer ben meegenomen, want ik was nog te klein om alleen te gaan. Ik was er erg van onder de indruk hoe mooi ze zijn snor hadden bijgeknipt, daar moest ik steeds naar kijken. Hoewel ik niet bang was in het lijkenhuisje, is er geen beeld zo scherp op mijn netvlies gebleven als de aanblik van mijn dode vader en moeder.

In de maanden tussen de dood van mijn ouders, werden wij als jongsten opgevangen door de zussen van moeder. Die zussen wilden ook na vaders dood graag voor ons zorgen, maar daar wilde vaders familie niets van weten. Voor vijf van de negen kinderen werd opvang aangevraagd in het weeshuis. Dat verzoek werd maar voor drie gehonoreerd, de andere zes bleven bij opoe. Ik had geen idee wat me boven het hoofd hing na de dood van mijn ouders, maar dat hoorde ik na een tijdje op straat. Iedere dag nam ik een klein jochie mee naar school, die ik tussen de middag weer thuisbracht. Op een dag kwam zijn grotere broertje tegenover me staan en zei: "Jij mot naar het weeshuis hè?" Nou, toen wist ik het.'

Download PDF van de gehele tekst

Piet en Francien Schenk-Boldt

Piet en Francien Schenk-Boldt

'Ik houd erg van
gezelligheid en uitgaan'

Zie je het hoedje dat ik draag op mijn trouwfoto? Dat was toen heel erg in de mode, maar bijna niemand durfde het op te zetten. Ik wel, ik vond het leuk! Mijn jurk was ook heel anders. Hij was niet wit maar groen. Ja, dat vond ik mooi. Wit, wit, wat moet ik nou met wit, dacht ik, ik wil een groene!

Voor mijn trouwen werkte ik bij de Nederlandse machinefabriek Werkspoor, op de afdeling Calculatie. Mijn man werkte daar ook. Ik vond het altijd heel gezellig met mijn collega's, maar toen ik ging trouwen moest ik mijn ontslag indienen. Heel jammer vond ik dat. Vooral omdat we de eerste jaren na ons trouwen bij mijn schoonouders inwoonden. Zat ik van de ene op de andere dag thuis in plaats van tussen mijn collega's. Nee, dat vond ik niks.

Mijn man en ik verlangden ontzettend naar een eigen plekje, maar het duurde toch nog zes jaar voordat we een woning in Zuilen kregen. Het huis was klein en een beetje armoedig, maar dat vonden we niet erg. Het was tenminste van ons. En de buurt was héél gezellig. Ja joh, ik heb veel plezier gehad met die vrouwen daar. Tussen de middag kwamen de mannen in een lange stroom van de fabriek de wijk in lopen. 'Daar komt de jouwe aan,' zeiden we dan tegen elkaar, 'wat heeft-ie een gek petje op.' Hahahaaa! Ja, zo maakten we grapjes samen, dat was leuk.

Mijn man en ik hebben nooit kinderen gekregen, maar we hadden het goed met elkaar. Ja, je hebt allemaal wel 'ns de smoor in, maar meestal was het goed. Ik deed het huishouden en verder had ik zo m'n liefhebberijen. Ik hou van breien en haken, ik heb een tijdje piano gespeeld en lezen vind ik ook leuk. Ik houd alleen niet van verhalen die zich in de nacht afspelen. Ja, je weet wel... thrillers! Bah nee, da's niks voor mij. Leuke boeken, die wil ik graag.

Verder houd ik erg van gezelligheid en uitgaan. Ja, heerlijk hoor. Mijn man en ik hebben ook veel gereisd samen. Zo zijn we een keer een maand naar Amerika geweest, want daar woonde familie van mijn man. We hebben er lang voor gespaard, maar uiteindelijk viel het een beetje tegen. Ja, gek hè, maar er was gewoon niet zoveel aan.

Deze tekst is geschreven voor verzorgingshuis De Lichtkring in Utrecht. In steeds meer plaatsen zie je dat vrijwilligers ouderen interviewen en hun levensverhaal opschrijven. In verzorgingshuis De Lichtkring (Utrecht) heeft Judith van der Stelt samen met Elzemarieke van Zanten laten zien dat dit, met een beetje hulp van familie of vrienden, ook goed mogelijk is met mensen die lijden aan Alzheimer. Luc de Bruijn, wiens moeder ooit zelf in De Lichtkring woonde, maakte er prachtige foto's bij. De dubbelportretten zijn ingelijst en hangen bij de ingang van de kamers.

Paul Meijs

'Ik ging er in inkomen fors op achteruit, maar
ik had een doel voor ogen: eerlijke handel'

Wie zich verdiept in de geschiedenis van eerlijke handel komt onvermijdelijk bij Paul Meijs terecht. Hij was de oprichter en voorman van Fair Trade Original, het bedrijf dat hij in korte tijd groot maakte met zijn onbegrensde enthousiasme en vindingrijkheid. 'Wat hem typeerde was een onbegrensd, ik zou haast zeggen een idioot vertrouwen in het slagen van zijn plannen,' zei mede-oprichter Enny Wolak ooit in een interview.

Helaas is het niet meer mogelijk om Meijs zelf te interviewen. Hij overleed op 5 mei 1984, op 64-jarige leeftijd. En toch... een terugblik op Fair Trade Original zonder de bezielende oprichter in beeld te brengen, dat kan eigenlijk niet. Daarom is aan de hand van interviews en teksten die van Meijs bewaard zijn gebleven een fictief interview samengesteld. Geheel in lijn met zijn eigen creativiteit: als het niet linksom kan, dan doen we het rechtsom.

Download PDF van de gehele tekst